Egzamada Kaşıntıyı Kontrol Altına Alın Inside Out Medicine
Egzama, cilt bariyerinin zayıfladığı, kaşıntı ve kızarıklıkla seyreden kronik iltihabi bir gruptur; Clinovia'da tetikleyici saptanır, seramidli bariyer onarımı ve kortizonsuz topikal planla uzun dönem kontrol hedeflenir.
Egzama (dermatit), cilt bariyerinin zayıflaması ve bağışıklık sisteminin aşırı duyarlılığı sonucu ortaya çıkan, kaşıntı, kızarıklık ve kuruluk ile seyreden bulaşıcı olmayan kronik bir cilt hastalığıdır. Atopik, kontakt, seboreik ve el-ayak egzaması gibi alt tipleri vardır. Tam olarak geçmez ancak tetikleyicinin bulunması, seramidli bariyer onarımı, kortizonsuz topikal plan ve gerektiğinde fototerapi veya biyolojik tedaviyle büyük ölçüde kontrol altına alınır.
Egzama, tıpta dermatit olarak da adlandırılan, tek bir hastalık değil kaşıntılı iltihabi deri tablolarından oluşan bir gruptur. Ortak özellik, cildin dış katmanındaki koruyucu bariyerin zayıflaması ve buna eşlik eden aşırı duyarlı bir bağışıklık yanıtıdır. Bariyer zayıfladığında deri nemini kaybeder, kolayca tahriş olur ve kaşıntı, kızarıklık, kuruluk ile pullanma ortaya çıkar. Egzama bulaşıcı değildir; temasla veya ortak eşya kullanımıyla başkalarına geçmez ve her yaşta görülebilir. Bebeklikten ileri yaşa kadar farklı dönemlerde başlayabilir ve kişiden kişiye şiddeti belirgin biçimde değişir.
Egzama alevlenme ve yatışma dönemleriyle dalgalı seyreder; alt tipine göre farklı bölgeleri tutar. Atopik dermatit sıklıkla bebeklikte başlar, dirsek içi ve diz arkası kıvrımlarını tutar ve astım, alerjik nezleyle birliktelik gösterir. Kontakt egzama belirli bir maddeyle temas eden bölgede, seboreik dermatit yağlı bölgelerde, el-ayak egzaması ise sık ıslanan ellerde belirir. Yoğun kaşıntı uykuyu, konsantrasyonu ve yaşam kalitesini bozarak günlük yaşamı belirgin şekilde etkiler. Alt tipin doğru belirlenmesi, tedavinin isabetli planlanması açısından belirleyicidir.
Clinovia'da egzama, 'Inside Out Medicine' yaklaşımıyla yalnızca yüzeydeki döküntü üzerinden değil, tetikleyiciler, bariyer işlevi ve yaşam kalitesi birlikte ele alınarak yönetilir. Tetikleyiciyi bulmak tedavinin merkezindedir; gerektiğinde 40'ın üzerinde alerjen içeren yama testi uygulanır. Kortizonlu kremler ilk ve tek basamak olarak kullanılmaz; öncelik kalsinörin ve PDE-4 inhibitörleri ile seramidli bariyer onarımıdır. Şiddetli olguda NB-UVB fototerapi ve IL-4/13 hedefli biyolojik tedaviler değerlendirilir; her karar muayene sonrası dermatolog tarafından verilir. Böylece hem alevlenme kontrol altına alınır hem de uzun dönemde tekrarların önüne geçilmeye çalışılır.
Egzama (Dermatit) — Alt tipler
Atopik DermatitAtopik dermatit, cilt bariyerinin zayıfladığı, kaşıntı ve kızarıklıkla seyreden kronik bir egzamadır; alevlenme ve düzelme dönemleriyle ilerler ve sıklıkla vücut kıvrımlarını tutar.
Devamını oku
Kontakt EgzamaKontakt egzama, deriye temas eden bir maddenin alerjik ya da tahriş edici etkisiyle ortaya çıkan iltihaptır; temas eden bölgede keskin sınırlı kızarıklık ve kaşıntıyla belirir.
Devamını oku
Seboreik DermatitSeboreik dermatit, yağ bezinin yoğun olduğu bölgelerde Malassezia mayasına verilen tepkiyle gelişen; saçlı deri, kaş ve yüz kıvrımlarında kepeklenme ve kızarıklık yapan kronik bir durumdur.
Devamını oku
El & Ayak EgzamasıEl ve ayak egzaması, avuç içi, parmaklar ve tabanlarda kuruluk, kaşıntı ve çatlaklarla seyreder; ıslak işlerde ve nemli-terli ayakkabıda tekrarlayan tahrişle kötüleşir.
Devamını oku
Numuler EgzamaNumuler egzama, cilt üzerinde madeni para büyüklüğünde, keskin sınırlı ve kaşıntılı yuvarlak plaklarla seyreden; belirgin kuruluk zemininde gelişen bir egzama biçimidir.
Devamını oku
Staz DermatitiStaz dermatiti, bacak toplardamarlarındaki yetmezliğe bağlı biriken kanın ayak bileği çevresinde yol açtığı; şişlik, kaşıntı, renk değişimi ve zamanla yara ile seyreden kronik bir deri iltihabıdır.
Devamını oku
Bebek EgzamasıBebek egzaması, süt çocukluğunda yanaklar, saçlı deri ve vücut kıvrımlarında kuruluk ve kaşıntıyla başlayan atopik egzamadır; doğru banyo ve nemlendirme rutiniyle rahatlıkla yönetilebilir.
Devamını oku
Belirtiler
- Kıvrım bölgelerinde kaşıntılı, kızarık, kuru ve pullu deri alanları
- Özellikle geceleri artan, uykuyu bölen ve dinginliği bozan yoğun kaşıntı
- Kazımaya bağlı deride kalınlaşma, çizik izleri ve renk değişimi
- Zaman zaman sızıntılı, kabuklanan ve enfekte olabilen lezyon alanları
- Belirgin kuruluk, gerginlik ve deride kolay tahriş olma eğilimi
- Temas veya yağlı bölgelere göre değişen keskin sınırlı döküntüler
Tetikleyiciler
- Sabun, deterjan ve sık el yıkama
- Sıcak duş, ter ve aşırı kuru hava
- Yünlü giysiler ve tahriş edici kumaşlar
- Nikel, koku maddesi ve kozmetik alerjenleri
- Stres, ev tozu akarı ve polen
- Cilt enfeksiyonları, ter ve mevsim geçişleri
Tanı
Öykü ve klinik muayene
Egzama tanısı ayrıntılı bir öykü ve tüm vücut muayenesiyle konur; döküntünün yerleşimi, başlama yaşı, kaşıntı örüntüsü ile kişisel ve ailesel alerji öyküsü değerlendirilerek alt tip belirlenir.
Yama (patch) testi
Kontakt egzamadan şüphelenildiğinde 40'ın üzerinde alerjen içeren panel sırta uygulanır ve okumalar birkaç güne yayılır. Böylece egzamayı tetikleyen madde ismen saptanır ve kişiye özel bir kaçınma listesi çıkarılır.
EASI ve DLQI skorlaması
Egzamanın yaygınlığı ve şiddeti EASI ile, günlük yaşama ve uykuya etkisi DLQI ile sayısal olarak ölçülür. Bu skorlar tedavi basamağını belirlemede ve yanıtı objektif izlemede kullanılır.
Ayırıcı tanı
Dermatoskopi ve gerektiğinde deri biyopsisiyle egzama, sedef, mantar enfeksiyonu ve benzer döküntülerden ayırt edilir. Sızıntılı ve kabuklu lezyonlarda ikincil enfeksiyon araştırılır ve tedaviye buna göre yön verilir.
Tedavi
Uzun süreli topikal kortizon kullanımına bağlı cilt incelmesi ve geri tepme riskini azaltmak için kortizonu ilk basamak olarak kullanmıyoruz.
Bariyer onarımı ve nemlendirme
Tedavinin temeli, seramidli nemlendiriciler ve yumuşak temizleyicilerle cilt bariyerinin onarılmasıdır. Düzenli nemlendirme kaşıntı-kaşıma döngüsünü kırar, alevlenmeleri seyrekleştirir ve diğer tedavilerin etkisini artırır. Günlük bakım rutini kişinin cildine ve yaşına göre planlanır.
Kortizonsuz topikal tedavi
İltihabı baskılamak için kortikosteroide dayanmayan bir plan tercih edilir: yüz ve kıvrımlarda kalsinörin inhibitörleri, geniş alanlarda PDE-4 inhibitörleri kullanılır. Bu yaklaşım, cildi inceltmeden kaşıntı ve kızarıklığı azaltmayı hedefler.
NB-UVB fototerapi
Yaygın ve dirençli egzamada 311 nm dar bant UVB kabini kortizonsuz bir seçenek sunar; haftada 2–3 seans uygulanır ve yanıt EASI ile izlenir. Her seans dozimetriyle kaydedilerek yanma riski en aza indirilir.
Biyolojik ve sistemik tedavi
Şiddetli atopik dermatitte IL-4/13 hedefli biyolojik ajanlar; gerektiğinde siklosporin gibi sistemik ilaçlar laboratuvar takibiyle değerlendirilir. Tedavi öncesi enfeksiyon ve uygunluk taranır, yanıt EASI/DLQI ile düzenli izlenerek doz sürdürülür veya gerektiğinde yeniden düzenlenir.
İlgili tedaviler
NB-UVB Fototerapi311 nm dar bant UVB, sedef ve egzamada iltihabı baskılayan kortizonsuz bir tedavidir. Haftada 2–3 seans uygulanır, tipik kür 20–30 seanstır ve yanıt PASI/EASI ile izlenir.
Detaylı bilgi
Biyolojik TedavilerBiyolojik ilaçlar, sedefte IL-17 ve IL-23, egzamada IL-4/13 gibi hedefleri seçici baskılar. Orta-şiddetli, dirençli hastalıkta tarama sonrası düşünülür.
Detaylı bilgi
Kortizonsuz Topikal PlanKortizonsuz topikal plan; kalsinörin inhibitörleri, PDE-4 inhibitörleri ve seramidli bariyer onarımını birleştirerek iltihabı yan etki yükü olmadan kontrol eder.
Detaylı bilgi
Alerji & Yama TestiYama testi, temas egzamasına yol açan alerjenleri belirler. 40'ın üzerinde alerjen paneli sırta uygulanır, okumalar birkaç güne yayılır ve kaçınma listesi çıkarılır.
Detaylı bilgi
Günlük yaşam
Doğru nemlendirme rutini
Günde en az iki kez, banyodan hemen sonra nemli deriye bol miktarda seramidli nemlendirici uygulamak bariyeri korur. Kokusuz, koruyucusu az ürünler tercih edilir ve kremler her mevsim düzenli olarak sürdürülür.
Tetikleyicilerden kaçınma
Belirlenen alerjenler, sert sabunlar, sıcak-uzun duşlar ve tahriş edici kumaşlardan kaçınmak alevlenmeleri azaltır. Kısa ılık duş, yumuşak pamuklu giysiler ve kokusuz temizleyiciler günlük yaşamı kolaylaştırır.
Kaşıntı yönetimi
Kaşımak deriyi daha da hasarlayıp enfeksiyon riskini artırdığı için tırnakları kısa tutmak, serin ortam ve nemlendirme kaşıntıyı azaltmaya yardımcı olur. İnatçı kaşıntıda dermatoloğunuzla ek seçenekler değerlendirilir.
Bebek ve çocuklarda bakım
Bebek ve çocuklarda egzama, yaşa uygun kortizonsuz topikaller ve yoğun nemlendirmeyle yönetilir. Aileye doğru banyo, giydirme ve krem uygulama rutini öğretilir; büyüme ve gelişme gözetilerek plan düzenli güncellenir.
İstanbul'da Clinovia'da tedavi
Clinovia, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde hizmet veren bir dermatoloji kliniğidir ve egzama tedavisini Türkçe, İngilizce, Gürcüce, Azerbaycan dili ve Rusça olmak üzere beş dilde sunar. Randevu formunu doldurduğunuzda koordinatörümüz aynı gün içinde sizi arayarak uygun doktor ve saati planlar. Gürcistan, Azerbaycan ve Rusya'dan gelen uluslararası hastalar için görüşme, yama testi sonuçları ve yazılı bakım planı kendi dillerinde hazırlanır.
- Defterdar, Fethi Çelebi Cd. No:15, Eyüpsultan/İstanbul
- +90 212 267 52 10
- Pzt–Cmt: 09:00 – 19:00 · Pazar: kapalı
Sık sorulan sorular
Egzama kronik ve tekrarlayan bir hastalık olduğu için kalıcı olarak tamamen geçtiğini söylemek doğru olmaz ve kesin iyileşme garantisi verilemez. Ancak çoğu kişide alevlenmeler seyrekleştirilebilir ve belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Cilt bariyerini onarmak, tetikleyicilerden kaçınmak ve düzenli bakım, uzun ve rahat dönemler sağlamanın en etkili yoludur.
Hayır, egzama bulaşıcı bir hastalık değildir. Dokunmakla, sarılmakla veya aynı eşyaları kullanmakla başka kişilere geçmez. Egzama, cilt bariyerinin zayıflaması ve bağışıklık sisteminin aşırı duyarlılığıyla ilişkili iltihabi bir tablodur; bir mikrobun yayılması söz konusu değildir. Yalnızca sızıntılı lezyonlara ikincil bir bakteri veya virüs eklenirse bu enfeksiyon ayrıca tedavi edilir.
Hayır, egzama kontrolü için kortizon şart değildir. Clinovia'da kortizonlu kremleri ilk ve tek basamak olarak kullanmaz, uzun süreli bağımlılığından kaçınırız. Öncelik, kalsinörin ve PDE-4 inhibitörleri ile seramidli bariyer onarımına dayanan kortizonsuz bir plandır. Şiddetli olguda NB-UVB fototerapi ve IL-4/13 hedefli biyolojik tedaviler devreye girer; seçim muayene sonrası dermatolog tarafından yapılır.
Egzamanızı tetikleyen maddeyi bulmak için önce ayrıntılı bir öykü alır, meslek, kozmetik ve çevresel maruziyetleri gözden geçiririz. Kontakt egzama şüphesinde 40'ın üzerinde alerjen içeren yama testi sırtınıza uygulanır ve okumalar birkaç güne yayılarak gecikmiş tepkiler yakalanır. Suçlu alerjen ismen belirlendikten sonra size özel bir kaçınma listesi hazırlanır.
Evet, bebek ve çocuklarda egzama takip ve tedavisi yapıyoruz. Bebeklerde tedavi, yaşa uygun kortizonsuz topikaller ve yoğun seramidli nemlendirmeye dayanır. Aileye doğru banyo, giydirme ve krem uygulama rutinini öğretiriz. Gerektiğinde pediatrik dozlamayla fototerapi de uygulanabilir. Plan, çocuğun büyümesi ve gelişmesi gözetilerek düzenli olarak güncellenir ve muayeneyle yönetilir.
Beslenme çoğu egzama hastasında tek başına belirleyici değildir ve rastgele gıda kısıtlamaları önerilmez. Yalnızca kanıtlanmış bir besin alerjisi varsa, ilgili gıdadan dermatolog ve gerektiğinde alerji uzmanı eşliğinde kaçınılır. Bağırsak-cilt ekseni henüz araştırılan bir alandır; kanıta dayalı dermatolojik tedavinin yerine değil, yanında değerlendirilir. Dengeli beslenme ve yeterli nemlendirme genel cilt sağlığını destekler.
Dermatoloji ekibimizce gözden geçirilmiştir
Cildiniz için doğru planı bugün oluşturalım
Formu doldurun; koordinatörümüz aynı gün içinde sizi arayarak uygun doktor ve saati planlasın.
- Aynı gün dönüş
- Beş dilde danışmanlık
- Yazılı tedavi planı